| Nadczynność tarczycy |
|
Nadczynność tarczycy jest stanem klinicznym spowodowanym nadmierną produkcją oraz sekrecją tyroksyny i trijodotyroniny. Charakteryzuje się stałym uczuciem gorąca, chudnięciem, przyspieszoną czynnością serca, nadmierną pobudliwością nerwową i osłabieniem siły mięśniowej. Najczęstsze przyczyny nadczynności tarczycy to choroba Gravesa-Basedowa i wole guzowate nadczynne. Częstość nadczynności tarczycy wynosi 2% dorosłej populacji, kobiety chorują czterokrotnie częściej. Dzieci chorują 10-15 razy rzadziej niż dorośli. ObjawyObjawy kliniczne nadczynności tarczycy nie zależą bezpośrednio od stężeń T4 i T3 we krwi, ale od wieku chorego i długości trwania choroby. Większość chorych skarży się na nadmierną nerwowość, bezsenność, potliwość, duszność, chudnięcie, częste oddawanie moczu i stolca, przyspieszone bicie serca i osłabienie siły mięśniowej (miastenia). U ludzi starszych często rozwija się zespół tarczycowo-sercowy pod postacią bólów wieńcowych, migotania przedsionków i niewydolności serca. U pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa mogą ponadto rozwinąć się takie swoiste objawy, jak: wytrzeszcz gałek ocznych, wole i obrzęk podudzi (obrzęk przedgoleniowy). W przypadkach wola guzowatego nadczynnego nie stwierdza się tych objawów, natomiast wyczuwa się pojedyncze lub mnogie guzy w obrębie tarczycy. RozpoznanieRozpoznanie kliniczne nadczynności tarczycy musi być potwierdzone wynikami stężeń TSH i fT4 we krwi. Biochemicznie nadczynność tarczycy wywołana chorobą gruczołu tarczowego charakteryzuje się obniżonym stężeniem TSH i podwyższonym stężeniem fT4. W razie obniżonego stężenia TSH i prawidłowych poziomów fT4 i fT3 rozpoznajemy subkliniczną in. utajoną nadczynność tarczycy. LeczenieLeczenie nadczynności tarczycy jest ściśle związane z wywołującą ją chorobą. Leczenie nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa: Zasadniczą metodą leczenia jest stosowanie leków przeciwtarczycowych zwanych tyreostatykami, przez okres 12-18 miesięcy. Leki te zmniejszają syntezę hormonów tarczycy Stan eutyreozy uzyskuje się w ciągu 2-3 miesięcy, natomiast trwała remisja choroby następuje po upływie 2-18 miesięcy leczenia. Trwałe wyleczenie dotyczy 50% dorosłych pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa i odsetek wyleczeń nie zwiększa się poprzez dłuższe podawanie leków. W przypadku nawrotu nadczynności postępowaniem z wyboru jest terapia izotopowa. Operacja tarczycy w chorobie Gravesa-Basedowa jest obecnie rzadko zalecana, dotyczy niektórych przypadków kobiet ciężarnych, wola olbrzymiego i wytrzeszczu złośliwego. Leczenie wspomagające: Leczenie nadczynności tarczycy w przebiegu wola guzowatego nadczynnego: Zasadniczą metodą leczenia jest w wolu guzowatym nadczynnym terapia 131-I lub operacja, tyreostatyki stosowane są krótkotrwale celem przygotowania chorych do wymienionych form leczenia. W przypadkach niewielkiego pojedynczego guza nadczynnego skuteczne jest także wstrzykiwanie etanolu. Leczenie ciężarnych Zasada leczenia nadczynności tarczycy u ciężarnych sprowadza się do stosowania najmniejszej dawki tyreostatyku pozwalającej utrzymać stężenia fT4 i fT3 na górnej granicy normy. W III trymestrze ciąży u części kobiet choroba Gravesa-Basedowa ulega remisji i tyreostatyki można odstawić. U kobiet, u których leczenie tyreostatyczne nie daje zadawalających efektów lub jest obarczone działaniami niepożądanymi przeprowadza się operację tarczycy. Zabieg wykonywany jest w II trymestrze ciąży i jest dość bezpieczny. |



