Tarczyca.pl

Tarczyca jest narządem produkującym i wydzielającym do krwi hormony. Położona jest u podstawy szyi; kształtem przypomina motyla- składa się z dwóch płatów bocznych połączonych wąskim pasmem tkanki zwanym cieśnią.

Tarczyca produkuje trzy hormony.

Głównym produktem jest hormon zwany tyroksyną, oznaczany symbolem T4. Poza tyroksyną tarczyca produkuje również hormon zwany trijodotyroniną, oznaczany symbolem T3 oraz kalcytoninę.

• podwzgórze wydzielające hormon tyreoliberynę (TRH - Thyrotropin Releasing Hor-mone) i
• przysadkę mózgową wydzielającą tyreotropinę (TSH - Thyroid Stimulating Hormone).

Podwzgórze, przysadka i tarczyca współpracują na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego.

Z kolei TSH pobudza tarczycę do produkcji T4 i T3. Gdy stężenia hormonów tarczycy osiągną dostateczny poziom we krwi, hamują zwrotnie wydzielanie TSH i TRH. Te zjawiska znajdują praktyczne wykorzystanie w ocenie czynności hormonalnej tarczycy; badane są za-równo stężenia T4 i T3 jak i stężenie TSH we krwi. Poziom TSH jest najczulszym wskaźni-kiem aktywności gruczołu tarczowego: wzrasta w warunkach niedoczynności tarczycy, a ob-niża się do bardzo niskich wartości, gdy tarczyca jest nadczynna.TRH wydzielane przez podwzgórze stymuluje przysadkę do produkcji TSH.

Ważnym składnikiem budowy hormonów tarczycowych jest jod - pierwiastek znajdujący się w śladowych ilościach w takich produktach spożywczych, jak ryby morskie, owoce morza, mleko, jaja.

Dla prawidłowej funkcji tarczycy konieczna jest odpowiednia podaż jodu w codziennej diecie wynosząca średnio u dzieci do 6 rż - 90 mg, u dzieci w wieku 7-10 lat - 120 mg, u do-rosłych - 150 mg, a u kobiet ciężarnych i karmiących - 200 mg. W Polsce i wielu krajach eu-ropejskich panuje niedobór jodu związany z określonymi warunkami geologicznymi. Z tego względu rządy większości krajów wprowadziły działania zmierzające do wzbogacenia w jod środków spożywczych, np. soli kuchennej lub wody pitnej, a także środków konserwujących lub paszy dla zwierząt Celem tych działań jest zapewnienie dostatecznego spożycia jodu na poziomie populacyjnym, a ogół tych działań określany jest mianem profilaktyki jodowej.

W okresie życia płodowego i przez pierwsze 2 lata po urodzeniu wpływają na rozwój mózgu.
Hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania człowieka.

Ich niedobór w okresie płodowym i wczesnego dzieciństwa prowadzi do trwałego niedoro-zwoju umysłowego zwanego kretynizmem. T4 i T3 regulują proces wzrastania oraz dojrze-wania płciowego. W warunkach niedoboru hormonów tarczycowych u dzieci dochodzi do zahamowania wzrostu przy zachowaniu dziecięcych proporcji ciała i opóźnienia dojrzewania płciowego. W każdym okresie życia hormony tarczycy stymulują produkcję energii cieplnej, wpływają na procesy intelektualne i nastrój, pracę serca, mięśni szkieletowych, jajników i jelit.